Mega projelerde önden yüklemeli gelir garantisi:Osmangazi Köprüsü

     Ulaştırma projelerinde sabit trafik ve fiyat üzerinden gelir garantisi verildiğini artık herkes biliyor.
     Örneğin bir köprüde sözleşmede öngörülen araç trafiği gerçekleşmediğinde; bütçeden (vergi mükelleflerinden tahsil edilen gelirlerden)  aradaki fark kadar garanti ödemesi yapılmaktadır.
     Kullanımını özendirmek amacıyla sözleşmede öngörülen ücretler düşürülmekte, bütçeden aradaki fark kadar katkı payı ödenmektedir. Geçişleri özendirmek için Osmangazi köprüsünde tahsil edilen ücretlerde KDV oranı da %18’den % 8’e düşürüldü.
     Garantiler döviz cinsinden verilmekte ve garanti edilen ücret ABD Tüm Kentsel Tüketici Fiyatları Endeksine göre güncellenmektedir. Ücretler dolardan TL’ye çevrilirken, 2 Ocak tarihli TCMB döviz alış kurları esas alınırdı. Son yıllarda kurlarda yaşanan hızlı artışlar nedeniyle ücretler yılda bir defa yerine iki defa güncellenmeye başlandı.
    Bu yazıda Osmangazi köprüsü örneğinde (önden yüklemeli) geçiş garantilerini ele alacağım.

Kurlardaki değişmelerin KÖİ sözleşmelerindeki yükümlülükler üzerindeki olası etkileri

     KÖİ sözleşmelerinden kaynaklanan taahhütlerin boyutu ve finansal riskleri (kur, enflasyon ve faiz) uzun zamandır kamuoyunun gündemindedir. Farklı KÖİ projelerinde, farklı ödeme yöntemleri kullanılmaktadır.
     Önce kısaca bu yöntemleri açıklayacağım. Sonrasında da kur hareketlerinin, bu sözleşmelerde yer alan taahhütler üzerindeki etkilerini inceleyeceğim.

Trafik/gelir garantili yeni KÖİ projesinin bütçe yükü: Aydın-Denizli Otoyolu

     Aydın-denizli otoyolunun ihalesi 26 Mart 2020 tarihinde Yap-İşlet-Devret (YİD) yöntemiyle gerçekleştirildi. Otoyol, İzmir-Antalya arasında kesintisiz ulaşımı sağlayacak projenin ikinci kesimidir. İlk kesim hizmete açık olan İzmir-Aydın Otoyolu, ikinci ve üçüncü kesimler de sırasıyla Denizli-Burdur ve Burdur-Antalya Otoyollarıdır. Büyük ihtimalle YİD yöntemiyle gerçekleştirilecek ikinci ve üçüncü kesimlerin ihalesi ileri bir tarihte yapılacaktır.
     Kolayca tahmin edeceğiniz üzere, diğer ulaştırma YİD projelerinde olduğu gibi Aydın-Denizli otoyolunda da trafik garantisi verilmektedir.
     Öncelikle otoyol hakkında teknik bilgi vereceğim ve sonrasında da ihalede ortaya çıkan  trafik/gelir garantisinin toplam tutarını hesaplayacağım.

Do city hospitals really increase bed capacity in Turkey

     Nowadays some roughly argue that although Turkey has been criticised for enormous cost of city hospitals on public finance, Covid-19 crisis has shown their important contribution to increasing bed capacity of the country.
     Yes, every support to the Covid19 fight should be appreciated. But, the contribution of city hospitals to the increment of the bed capacity in the country is quite limited.

Montrö Sözleşmesinin çil çil altınları ve Kanal İstanbul’un belirsiz gelirleri

     Dünya genelinde yaşadığımız mahvedici COVİD-19 salgını nedeniyle uzun bir süredir yazmıyordum. Çünkü elimizi attığımız yerden sorun çıkan Kamu-Özel-İşbirliği (KÖİ) projeleri yeterince can sıkıcı. Üzerine bir de ben canınızı sıkmak istemedim.
     Ancak, bugün Kanal İstanbul projesinin etki alanında kalan tarihi Odabaşı ve Dursunköy köprülerinin taşınarak başka bir alanda tekrar inşa edilmesi işi bugün ihaleye çıktı. 
     Hayat devam ediyorsa ben de yazayım o zaman dedim.   
     Kanal’ın yapılması için yetkililerin ileri sürdüğü iki genel gerekçe var.
1. İstanbul Boğaz’ında ileride artacak gemi trafiği kaza ihtimalini ve buna bağlı riskleri de artıracaktır.
2. Kanal İstanbul hem bu riskleri azaltacak hem de ekstradan gelir sağlayacaktır.
     Önceki bir yazımda gemi trafiğinde talep analizi yapmış ve birinci önermenin gerçekçi olmadığını açıklamıştım.
     Bu yazımda konunun gelir tarafına değineceğim. Bir sonraki yazımda da Kanalın maliyetini ele alacağım.