Kanal İstanbul’un soru(n)ları

     Ever Green gemisinin şiddetli rüzgâr ve kullanım hatası nedeniyle Süveyş Kanalı’nda karaya oturması, Kanal İstanbul’un risklerini tekrar gündeme getirdi. Süveyş Kanalı’nın derinliği 24 m, yüzeydeki genişliği 313 m, 11 m derinlikteki genişlik ise 205/225 metredir.
     Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) Raporuna göre Kanal İstanbul’un derinliği 20,75 m ve en dar yerinde genişliği 275 m olacaktır.
     Gemi kazası riski yüksek bulunan İstanbul Boğazı’nın en dar yerinde genişliği 698 m ve derinliği de 120 metredir.
     Bu bilgiler çerçevesinde öncelikle şu iki sorunun sorulması meşrudur ve uzmanlar da bunları soruyorlar zaten:

• Benzeri bir kaza, derinliği ve genişliği Süveyş Kanalı’na benzeyen İstanbul Kanalı’nda da neden olmasın?
• Genişliği 698 m olan İstanbul Boğazı kaza riskine açıksa,  275 m genişliğindeki Kanal’da kaza riski çok daha yüksek değil midir?

     Bu tür soruları ve Kanal’ın çevre dâhil diğer olası zararlarını konunun uzmanlarına bırakalım ve biz konuyu projecilik boyutuyla ele alalım.

Yap-İşlet-Devret projelerinde borç üstlenim taahhüdü mekanizması

     20 Mart 2021 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 7297 sayılı Kanunla Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına bağlı özel bütçeli kamu idareleri tarafından imzalanacak borç üstlenim anlaşmalarına, ilgili idarenin borç üstlenim anlaşmasından kaynaklanan yükümlülüklerinin yerine getirilmesini sağlayacak şekilde Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın da taraf olmasına imkân sağlandı.
     Düzenleme geriye yürütülerek 15 Mart 2020 tarihinden sonra ihalesi yapılmış, ancak 21 Mart 2021 tarihine kadar henüz uygulama sözleşmesi imzalanmamış, yurt dışından finanse edilmesi planlanan YİD sözleşmeleri de kapsama alındı.
     Özellikle sosyal medyada bu düzenleme, hatalı biçimde, Kanal İstanbul’a hazine garantisi getirildi şeklinde değerlendirildi.
     Gelin biz işin doğrusuna bakalım.

Havalimanlarında kira indirimleri

     Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) 19 Şubat tarihinde “Salgın Döneminde Tüm Sektörlerimizde Olduğu Gibi Havacılık Sektörümüzün de Yanındayız” başlığıyla bir açıklama yaptı.
     “DHMİ Genel Müdürlüğü tarafından işletilen havalimanlarında; Havayolu, Yer Hizmet Kuruluşları ve ticari hacim işleten kiracılar için pandemi nedeniyle 2020 yılı içerisinde düzenlenen ve vadesi 31.01.2021 tarihine ötelenen kira bedeli faturalarına ait tutarlar iptal edilirken; 2021-2022 dönemine ait kira bedellerine 2 yıl boyunca yüzde 50 indirimli uygulanacak.”
     Gelin bu açıklamayı beraber okuyalım.

Yap-İşlet-devret köprülerinde vergi mükelleflerinin çekeceği zam yükü

     Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) 31 Aralık 2020 tarihinde Osmangazi ve Yavuz Sultan Selim Köprülerine (YSS) zam yaptı.
     Osmangazi köprüsünün geçiş ücreti 117,9 TL’den 147,5 TL’ye ve YSS köprüsünün ücreti de 21,9 TL’den 27,5 TL’ye zamlandı (Tablo 1). Köprü zamları kamuoyunda tepkiyle karşılandı.
     Bu zamları ben nasıl gördüm, gelin bir bakalım.

Kurtköy-Akyazı Otoyolu Projesinde sağlanan gelir garantisi

     Projenin Kurtköy-Akyazı arası 19 Aralık 2020 tarihinde açıldı. İşin ihalesi 18 Mayıs 2016 tarihinde yapıldı. İhale yapıldığında toplam yatırım tutarı 4,5 milyar Türk Lirası olarak açıklandı (İhale günkü kurdan 1,5 milyar Dolar). İhaleyi Limak-Cengiz Ortak Girişimi kazandı. Kuzey Marmara Otoyolunun aynı gün ihalesi yapılan Avrupa Yakası'ndaki kesimini  ise Kolin-Kalyon Ortak Girişimi oldu.  
     Diğer KÖİ projelerinde olduğu gibi bu işlerde de gelir garantisi sağlandı.
     Bu yazıda Anadolu yakasındaki Kurtköy-Akyazı arasındaki kesimin gelir garantisini açıklayacağım.
     Gelin başlayalım.